τι κάνουμε όταν δεν συγκεντρώνεται ο νους στην προσευχή….

Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος  Ο σκορπισμός του νου κατά την προσευχή δεν είναι αμαρτία από μόνος του — αμαρτία είναι να μην αγωνίζεσαι να τον επαναφέρεις.

Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος  Όταν ο νους φύγει, να τον επαναφέρεις απαλά, χωρίς θυμό προς τον εαυτό σου. Ο εκνευρισμός χειροτερεύει την κατάσταση.

Άγιος Βασίλειος ο Μέγας  Να λέμε τα λόγια της προσευχής αργά, σταματώντας να νιώσουμε το νόημα κάθε φράσης, αντί να τρέχουμε να τελειώσουμε.

Άγιος Ισαάκ ο Σύρος  Η συνομιλία του νου στην προσευχή συχνά μας διδάσκει ταπείνωση — να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε τίποτα χωρίς τη χάρη του Θεού.

Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ. Η συνέπεια στην προσευχή, έστω και με σκορπισμένο νου, είναι ανώτερη από την αραιή «τέλεια» προσευχή.

Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος «Προσπάθησε να κλείνεις τον λογισμό σου μέσα στα λόγια της προσευχής. Αν εξαιτίας της νηπιακής του κατάστασης κουραστεί και ξεγλιστρήσει, εισάγαγέ τον πάλι. Η σταθερότητα του νοός είναι χαρακτηριστικό μόνο των Αγγέλων. Μην εγκαταλείπεις όμως την προσπάθεια και ο Θεός θα θέσει όριο στον μετεωρισμό σου.»

Άγιος Ισαάκ ο Σύρος «Χωρίς την ανάγνωση των Γραφών, ο νους δεν μπορεί να

μείνει προσηλωμένος στον Θεό. Η ανάγνωση προετοιμάζει την οδό της προσευχής. Μην ζητάς καθαρή προσευχή αν προηγουμένως δεν έχεις μελετήσει πνευματικά λόγια, γιατί ο νους τρέφεται από αυτά που μελετά.»

Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος «Όταν βλέπεις τον νου σου να διασκορπίζεται, μην απελπίζεσαι. Εσύ οφείλεις να εξαναγκάζεις τον εαυτό σου. Αν ο Θεός δει την πρόθεσή σου και τον κόπο σου να μαζέψεις τον νου, θα σου δώσει Αυτός την αληθινή προσευχή που μένει αδιάσπαστη.»

Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος «Αν ο νους σου φεύγει κατά την ώρα του κανόνα σου, μην τον αφήνεις να τρέχει. Μόλις το καταλάβεις, γύρισε πίσω και επανάλαβε το τροπάριο ή τον ψαλμό που έλεγες όσο ήσουν αφηρημένος. Ακόμα κι αν σου πάρει διπλάσιο χρόνο, ο σκοπός δεν είναι να "τελειώσεις" τα λόγια, αλλά να μιλήσεις στον Κύριο.»

Μέγας Βασίλειος «Η διάχυση του νοός στην προσευχή συμβαίνει επειδή ο νους είναι αργός και ασχολείται με πράγματα μάταια κατά την υπόλοιπη ημέρα. Όποιος θέλει να μην μετεωρίζεται ο νους του στην προσευχή, πρέπει να προσέχει τι σκέφτεται όταν δεν προσεύχεται.»

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος «Δεν φταις εσύ αν ο διάβολος σου ρίχνει πονηρούς ή άσχετους λογισμούς. Εσύ φταις μόνο αν τους αποδέχεσαι και συζητάς μαζί τους. Συνέχισε να προσεύχεσαι και ο εχθρός, βλέποντας ότι η προσβολή του δεν σε σταματά, θα φύγει νικημένος.»

Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος  «Με το σχοινί της προσευχής δένε τον νου σου στα λόγια της προσευχής».

Άγιος Ισαάκ ο Σύρος  Η επιμονή στην προσευχή, ακόμη και μέσα στην ξηρασία και τον περισπασμό, γεννά καθαρότητα νου.

Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος  «Το έργο είναι να κατεβάζεις πάλι τον νου στην καρδιά κάθε φορά που φεύγει».

Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης Να μη στενοχωρείται ο άνθρωπος από τους περισπασμούς αλλά να συνεχίζει απλά και ταπεινά.

Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης Ο νους μαζεύεται περισσότερο με την αγάπη προς τον Χριστό παρά με πίεση και σφίξιμο.

 

συγκεντρωτικά

 

Να επιστρέφουμε ήρεμα τον νου στα λόγια της προσευχής κάθε φορά που φεύγει, χωρίς ταραχή και απογοήτευση.

Να επιμένουμε στην προσευχή με υπομονή και ταπείνωση, ακόμη κι αν δεν αισθανόμαστε κατάνυξη ή συγκέντρωση.

Να λέμε λίγα λόγια με προσοχή παρά πολλά χωρίς συναίσθηση.

Να συνοδεύεται η προσευχή από μετάνοια, εξομολόγηση, νηστεία και αγώνα κατά των παθών.

Να αποφεύγεται η φαντασία και οι εικόνες κατά την ώρα της προσευχής.

Να ζητείται η βοήθεια του Θεού για να καθαριστεί ο νους.

Να χρησιμοποιείται συχνά η μονολόγιστη ευχή: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Να γίνεται η προσευχή σε καιρό και τόπο ήσυχο, με απλότητα και χωρίς βιασύνη.

Να μην απελπίζεται κανείς από τους λογισμούς και τους περισπασμούς· οι Πατέρες λέγουν ότι ο αγώνας της επιστροφής του νου είναι ήδη προσευχή.

Να συνδέεται η προσευχή με υπακοή, ταπείνωση και αγάπη προς τους άλλους.