Ἡδονὴ καὶ ὀδύνη ( Ὅσιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογιτής)

«Ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος δημιούργησε τὴν ἀνθρώπινη φύση, δὲν ἔβαλε μέσα της ἡδονή» –μὴν τὸ παρεξηγήσετε, ἀκοῦστε πῶς τὸ ἑρμηνεύει– «ἀλλὰ κάποια νοερὴ δύναμη πρὸς ἡδονή». Εἴμαστε γεμάτοι ἀπὸ αἰσθήσεις. Βλέπουμε, ἀκοῦμε, αἰσθανόμαστε τὰ πάντα, ὅλα εἶναι αἰσθήσεις.

Οἱ αἰσθήσεις εἶναι ἀπ’ τὸν Θεό, ἀλλὰ ὁ Θεός δὲν ἔδωσε ἡδονὴ στὴν κάθε αἴσθηση. Προσέξτε, ἔδωσε κίνηση πρὸς ἡδονὴ πρὸς τὸν Θεό.

Ὁ ἄνθρωπος ἔχει μέσα του τὴν κίνηση πρὸς ἡδονή, ἀλλὰ τί ἡδονή; Αὐτὴ ἡ ἡδονὴ τοῦ «ἐρᾶσθαι τὸν Θεόν», λέει ὁ Μάξιμος, νὰ ἀγαπᾶς τὸν Θεό.

Ἂν ἡ κίνηση γιὰ ἡδονὴ δὲν πάει στὸν Θεό, ὑπάρχει ὅμως μέσα, τότε στρέφεται καὶ γίνεται ἡδονὴ τῶν αἰσθήσεων καὶ ἐκεῖ ἀρχίζει ἡ ἁμαρτία.

Βλέπετε, καίριο σημεῖο αὐτὸ σὲ μιὰ ψυχοθεραπευτικὴ διαδικασία. Μάλιστα τονίζει ὁ Μάξιμος ὅτι ἐπειδὴ εἶδε ὁ Θεὸς πὼς ὁ ἄνθρωπος ἔτρεψε ὅλη τὴν ἡδονή, τὴν κίνηση πρὸς ἡδονὴ ποὺ εἶχε πρὸς τὸν Θεό, τὴν ἔτρεψε τώρα πρὸς τὶς αἰσθήσεις του, ὁ Θεὸς ἔβαλε ἕνα φάρμακο καὶ ἕνα θεραπευτήριο, σπουδαῖο θεραπευτήριο, ἔβαλε τὴν ὀδύνη, ὅπου μὲς τὴν ὀδύνη καὶ τὸν πόνο ἡ ἡδονὴ ποὺ πάει νὰ ξεσπάσει,

νὰ γίνει κάτι κυρίαρχο, ἀρχίζει καὶ ὑποτάσσεται.

Ἦρθε ἡ ὀδύνη καὶ καλύπτει τὴν ἡδονὴ τοῦ ἀνθρώπου.

Η Δ Ο Ν Η (Άγιος Νικόδημος)

Δεν υπάρχουν ισχυρότεροι μαγνήτες και θελκτικότεροι εξουσιαστές και ποθεινότερες αλυσίδες για την καρδιά του ανθρώπου, από τις ηδονές των πέντε αισθήσεων. Πόσο αρεστές και πόσο βλαβερές είναι! Και ο καλύτερος ρήτορας δεν θα μπορούσε να παρουσιάσει ποτέ την κακία τους και την βλάβη που προξενούν στην ψυχή. Αν ο διάβολος μας έδινε το φαρμάκι του με κάποιο πικρό βότανο, δεν θα το πίναμε. Επειδή όμως μας το δίνει με το μέλι των ηδονών, το παίρνουμε ευχάριστα.

Από τις ηδονές, οι σαρκικές – δηλαδή η πορνεία, η μοιχεία και όλα τα σχετικά πάθη – τυφλώνουν την καρδιά και κολλάνε την καρδιά μας στα παρόντα πράγματα περισσότερο από κάθε άλλη αμαρτία, γι’ αυτό είναι από τα μεγαλύτερα εμπόδια της σωτηρίας μας. Και αληθεύει εκείνο που είπε ένας άγιος, ότι, εκτός από τα βρέφη, λίγοι μόνο φτάνουν στον παράδεισο, εξαιτίας των σαρκικών αμαρτημάτων.

Άλλες μορφές ηδονών είναι ο πολύς ύπνος, τα καλά φαγητά, τα ωραία φορέματα, τα μαλακά στρώματα και γενικά όλες οι ικανοποιήσεις των αισθήσεων.

ΗΔΟΝΗ - ΟΔΥΝΗ και ΑΔΑΜ

Η ΗΔΟΝΗ, έχει ένα Ο στη μέση, που είναι ο σπόρος της ΟΔΥΝΗΣ που ενυπάρχει μέσα σε κάθε ηδονή. Από εμάς εξαρτάται ποια ηδονή θα κυνηγάμε και ποια οδύνη θα υπομένουμε. Αν κυνηγάμε την οριζόντια, επίγεια, έρπουσα, η οδύνη θα είναι κάθετη, πνευματική. Αν κυνηγάμε την θεία, ουράνια γλυκύτητα, η οδύνη θα απλώνεται στον φυσικό μας κόσμο, τον απτό και εύκολα αντιληπτό με τα αισθητήριά μας. Υπομονή αδελφοί στην οδύνη και την στενοχωρία του κόσμου που επιβάλλεται από την σάρκα, τον κόσμο, τον διάβολο, γιατί η πνευματική ηδονή που επιλέξαμε να κυνηγούμε, είναι άφθαρτη, την οποία να μας αξιώσει ο καλός Θεός, δίδοντάς μας δύναμη στον αγώνα για τη νίκης της σάρκας, του κόσμου και του αντιδίκου μας...

Η Δ Ο Ν Η
.......Δ
.......Υ
.......Ν
.......Η

επιδερμική ηδονή συνοδευόμενη από πνευματική οδύνη, που αργά ή γρήγορα θα αποδώσει τον πικρό της καρπό,

ή

Η
Δ
Ο Δ Υ Ν Η
Ν
Η

που δείχνει τον ευγενή και άνω πόθο της ψυχής, αλλά συνοδεύεται υποχρεωτικά από ''κοσμική'' στενοχωρία, κάτι σαν το απαραίτητο κόστος της επιλογής μας...